De wijngaarden van de Elzas beginnen bij Marlenheim, iets ten westen van Straatsburg. Links, op de Frans-Duitse grens, stroomt de Rijn. Aan de westkant liggen de Vogezen. En dan honderdtwintig kilometer naar het zuiden, tot Thann, veertig kilometer onder Colmar. De wijnstreek Elzas is lang en smal. Het klimaat is er, zoals dat heet, aangenaam. De Elzas ligt noordelijk, maar wordt door de hoge Vogezen beschermd tegen de wind en de regens uit het westen. Colmar is een van de droogste steden van Frankrijk. In de Vogezen valt zo’n tweeduizend millimeter regen, in Colmar niet meer dan vijfhonderd. Het aantal uren zonneschijn is er hoog.

Duitsland en Frankrijk hebben eeuwenlang touwgetrokken om de Elzas, en soms werd het aan deze kant over de grens getrokken, dan weer lag de grens aan de andere zijde. Het is te horen aan het dialect, dat klinkt als Frans met Duits en flink wat onverstaanbaars, en het is te zien. De dorpjes vol vakwerkhuisjes met veel geraniums doen denken aan het gefantaseerde Midden-Europese decor van een oude Amerikaanse film; rond elke hoek verwacht je Laurel & Hardy in lederhosen: Swiss Miss! Maar de Elzassers beschouwen zich nadrukkelijk als Frans en zijn verontwaardigd verbaasd dat er mensen zijn die niet weten dat gewurztraminer (zonder umlaut op de u hier, want die kennen ze niet in Frankrijk) Steinert van Zink uit Pfaffenheim Franse wijn is.

In de Elzas kan veel wijn worden geproefd. De meeste wijnboeren zijn niet tevreden voordat je minstens tien wijnen hebt geproefd. Op de achtergrond staat een grote koelkast, en daaruit komen in rap tempo alle druivensoorten van de Elzas in flesvorm te voor- schijn: chasselas, sylvaner, pinot blanc – de ‘eenvoudige’ druivenrassen – en dan de ‘nobele’: pinot gris, muscat, gewürztraminer en riesling. edelzwicker, een mengsel, pinot auxerrois, klevner en belletjeswijn behoren ook nog tot de mogelijkheden. En na alle witte wijn is er ook nog een beetje pinot noir voor rood en rosé. En elke soort in een gewone versie, een betere en beste; een vroeggeoogste, laatgeoogste (vendange tardive), heel laat geoogste (sélection de grains nobles); van een gewone wijngaard, een bijzondere, of zelfs van een van de vijftig grands cru’s. Kortom, er valt veel te proeven in de Elzas. Maar dat weten sommigen van u al lang: de Friezen kochten al halverwege de zevende eeuw elzaswijnen.


Nicolaas Klei - Wijnwijs van A tot Z